Opdracht van de Heer in de Tempel

Op 2 februari vieren we de Opdracht van de Heer in de Tempel, ook wel bekend als Maria Lichtmis. Onderstaand artikel heb ik geschreven voor het februarinummer van parochieblad De Augustinus. De informatie komt van de heiligenkenner bij uitstek, pater Van den Akker s.j.

Wat vieren we eigenlijk op Maria Lichtmis? Wordt het duidelijker als we de eigenlijke naam van het feest horen: de Opdracht van de Heer in de Tempel? Of zegt het ons nog steeds niet veel? Want wat houdt die ‘opdracht’ eigenlijk in?

Volgens de Joodse traditie moest een eerstgeboren zoon veertig dagen na zijn geboorte ‘aan de Heer worden toegeheiligd’ of ‘opgedragen’. Deze woorden klinken ons misschien vreemd in de oren. In de vertaling van de Bijbel in Gewone Taal wordt het als volgt gezegd: Jozef en Maria brachten Jezus naar de tempel om hem aan God te laten zien (Lc 2, 22).

De geboorte van Jezus wordt gevierd op 25 december, veertig dagen later is het 2 februari, vandaar dat het feest op die datum gevierd wordt.

Het jonge gezin ging dus veertig dagen na de geboorte naar de tempel. Om Jezus ‘op te dragen’ en een offer te brengen, in de vorm van 2 jonge duiven. Nu was er in de tempel een man aanwezig, Simeon. Hij was een rechtvaardig en vroom man, aan wie de Heilige Geest had voorspeld dat hij pas zou sterven als hij de Messias gezien had. Toen Simeon het kind Jezus zag, wist hij meteen hoe laat het was. Hij zag het Heil van de wereld dat zich openbaarde. Dat dit een belangrijke gebeurtenis is, blijkt uit het feit dat tot op de dag van vandaag wereldwijd elke dag in het getijdengebed de lofzang van Simeon wordt gebeden: “Laat nu Heer, volgens Uw woord, uw dienaar in vrede heengaan. Mijn ogen hebben het Heil aanschouwd dat gij bereid hebt voor de volken”. Simeon kon dus rustig sterven.

Ook Hanna, een profetes die in de tempel woonde, onderkende wat Simeon zei, dit Kind was de Messias. Zij ging dit uitdragen aan de mensen.

Opdracht van de Heer in de Tempel
Opdracht van de Heer in de Tempel

Dat is dus het verhaal van de Opdracht van de Heer in de Tempel. En hoe komen we vervolgens bij Maria Lichtmis?

In het Oosten werd het feest als halverwege de vierde eeuw gevierd. De nadruk lag op Jezus en zijn ontmoeting met God en de mensen (middels Simeon en Hanna). Het feest heet in de Oosterse Kerk dan ook Ypapanti, wat ontmoeting betekent. De kerkelijke viering ging gepaard met een lichtprocessie, vermoedelijk naar aanleiding van de woorden van Simeon: “het Licht dat voor alle heidenen straalt”.

In het westen drong het feest pas later door. Vanaf de 7e en 8e eeuw en toen kwam de nadruk meer op Maria te liggen. Het feest gaat dan ‘Purificato’ heten, ofwel de ‘reiniging’ en bedoeld wordt dan: de reiniging van Maria.

In de Joodse cultuur was de reiniging van de moeder na de geboorte van een kind een religieuze verplichting. Dat kan een negatieve klank voor ons hebben, alsof een vrouw na de bevalling onrein was, maar dat werd zo niet bedoeld. De gelovigen beschouwden een geboorte als een (te) groot wonder. Je had immers deel aan de scheppingskracht van God, een mysterie dat te groot en te ‘schoon’ was voor de mens. De mens werd zich bewust van de eigen geringheid, de eigen onwaardigheid, en voelde behoefte aan reinheid, zoals je je onwaardig kunt voelen als je iets heel moois bijwoont. Dus niet omdat je iets verkeerd doet. De mens voelt zich nu eenmaal (terecht) onwaardig bij Gods overweldigende aanwezigheid.

De ‘reiniging’ werd vertaald in een offer met bloed (in dit geval van jonge duiven). Bloed was het leven, bloed hield op geheimzinnige wijze de mens in leven en behoorde dus aan God, omdat alle leven aan God toebehoort.

Dus hoe komen we aan de benaming: ‘Maria-Lichtmis’ geeft aan dat het een mis (eucharistieviering) betreft met veel (kaars)licht ter ere van Maria.
Informatie van www.heiligen.net van A. van den Akker s.j.

Advertenties

Zeg het maar!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s