Onze taal – de schrijver

Toen ik eens in een klooster te gast was, haalde ik uit de gastenbibliotheek een boekje met korte stukjes van Godfried Bomans. De van huis meegenomen lectuur was boeiend, maar wat zwaar vlak voor het slapengaan en ik had behoefte aan wat luchtiger leesvoer. Dit boekje, getiteld ‘Beminde gelovigen’ voldeed wat dat betreft goed.

De stukjes in dit bundeltje gingen over het katholieke leven indertijd en bevatte ook jeugdherinneringen van de katholieke schrijver. Je zou denken: dat is toch bij uitstek geschikt voor de gastenbibliotheek in een klooster, maar ik heb daar een kanttekening bij. Immers, de rust en stilte die men in een klooster zoekt, worden ernstig verstoord als gasten niet meer bijkomen van het lachen. In een klooster past hooguit een klein gniffeltje, een zacht lachje. Maar door de rake beschrijvingen die ik als het ware voor me zag, had ik bij tijd en wijle moeite me te beheersen. Maar misschien kwam dat ook wel, omdat ik juist in een omgeving was, waar stilte past.

Wat schrijft de grote Bomans zoal? Ik zal met twee voorbeelden illustreren waarom ik hem een groot schrijver vind.

Uit: ‘Priesters van vroeger’ – Beminde Gelovigen

Deze pastoor (Reinenberg) heb ik enige maanden lang voor Onze Lieve Heer zelf aangezien. Men gelieve dit niet als beeldspraak op te vatten, het is letterlijk waar. Ik was vijf, toen mijn moeder mij eens naar de paterskerk bracht, want men kon het godshuis onder het motto ‘in de kerk is altijd werk’ niet vroeg genoeg betreden. Zij wees mij bij die gelegenheid het tabernakel aan met de woorden: ‘Dáárachter zit nu Onze Lieve Heertje’, want men verkeerde in roomse kringen met het Opperwezen op nogal vertrouwelijke voet. Ik zag echter de sacristiedeur hiervoor aan en juist op dát ogenblik kwam pastoor Reinenberg eruit te voorschijn. Zo heb ik enige maanden lang het voorrecht genoten God zelf door de straten van Haarlem te zien wandelen, klein sigaartje in de mond. Helaas, op een keer nieste hij en dit kon ik met de illusie van het Opperwezen niet langer verenigen.

Ik ben te jong om optredens van Bomans gezien of gehoord te hebben, de beste man is in 1971 al overleden, maar er zijn nog steeds filmpjes van hem op Youtube te vinden. In 2006 en 2009  zijn er luisterboeken uitgekomen waarop hij voorleest uit de hoogtepunten van zijn oeuvre. Dus ook degenen die hem niet ‘meegemaakt’ hebben, kunnen hem op deze wijze enigzins leren kennen. Zelf was ik al jong fan van hem, door de leesboekjes van Pim, Frits en Ida die wij op de lagere school gebruikten. En ook op latere leeftijd bleef hij mij boeien. Hier volgt nog een stukje uit de bundel.

Uit: ‘Het Leger de Heils’ –  Beminde Gelovigen:

Op een grasveld in de Haarlemmerhout, dat meer gemeenzaam met ‘het vlooienveld’ werd aangeduid, kwam des zondagsmiddags in mijn jeugd het Leger des Heils bijeen. Omdat ik op die middag weinig omhanden had miste ik in mijn stijf gestreken matrozenpakje zelden een bijeenkomst. De soldaten marcheerden monter het veld op en gingen in een kring om hun leider staat met de vastbesloten blijheid van mensen, die weten dat ook de spotter bekeerd kan worden. Daarna nam de kapitein ingetogen zijn pet af en sprak met stijf toegeknepen ogen een opwekkelijk woord. Deze man had, zo zei men, veel meegemaakt. Hij was dientengevolge zo ruim van opvattingen, dat hij soms kwetsend werd. Zo streek hij mij een over het hoofd en vroeg of ik soms een rooms jongetje was. Toen ik dit bevestigd had riep hij royaal ‘Hindert niet hoor!’ en dit leek mij ongepast, daar immers alle mensen buiten de rooms-katholieke kerk abuis waren.

De naam Godfried Bomans viel vroeger thuis weleens, maar dan vooral als omgebogen vloek. Stel, iemand begon met Godvr…. realiseerde zich nog nét dat er kinderen aanwezig waren en eindigde dan snel met ‘ied Bomans’ om nog enigzins te redden wat er te redden viel. Godfried van Bouillon was een goede tweede overigens.

Godfried Bomans, een groot schrijver.

Advertenties

Zeg het maar!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s