Wíe ruist er door het struikgewas?

Na 30 jaar is eindelijk duidelijk geworden wat het antwoord is op de gevleugelde uitspraak van Toon Hermans: “Wat ruist er door het struikgewas?” Rogier en Michaël Steehouder hebben het antwoord gevonden in een oud Duits soldatenliedje, dat ze op het spoor zijn gekomen via een boek van Karl May. Deze maand is hun  artikel daarover te lezen in het blad Onze Taal.

Velen kennen de sketch van Toon Hermans, waarin ‘dhr. Verkade’ auditie doet. Van het liedje dat hij zingt, is hij na één regel de tekst kwijt.  Verder dan ‘wat ruist er door het struikgewas’  komt meneer Verkade niet. Hij wéét wel wat het is (“zo’n lang dun dingetje, ik zie het zo gaan, plululululu”) maar het woord ervoor is hij kwijt. En net als het hem te binnen schiet, is zijn auditietijd om en moet hij het podium verlaten. “Potverdorie nog es aan toe!”

Al jaren vragen we ons dus af wat er nu door het struikgewas ruiste. Er is over gespeculeerd (onder meer door Hans Liberg, die dacht dat het een slangetje was), er is over gezongen (schlagerzanger FrankyBoy heeft er een carnavalshit mee gehad) en het is de titel van een quiz geworden (in het programma Somertijd van Radio Veronica), maar het antwoord hebben we nooit gekregen. Tot nu.

In het boek Kara Ben Nemsi, de held uit de woestijn van Karl May komt de titelheld in aanraking met een vreemdeling die een Arabisch liedje zingt. Deze vreemdeling houdt vol dat hij het liedje zelf verzonnen heeft, maar de hoofdpersoon weet dat het van origine om een Duits liedje gaat en zingt het voor: “Was kraucht nur dort im Busch heraus? Ich glaub es ist..” en wordt dan (in de Nederlandse vertaling) in de rede gevallen.

Dat lijkt al veel op de kreet van Toon. In de Duitse versie van het boek echter, komt nog een stuk tekst, die is weggelaten uit de Nederlandse vertaling. Daar staat:

Was kraucht nur dort im Busch herum?
Ich glaub’, es ist Napolium.
Was hat er nur zu krauchen dort?
Frisch auf, Kam’raden, jagt ihn fort!

Deze tekst komt uit een bestaand soldatenlied, dat is ontstaan in de Frans-Duitse oorlog van 1870. Met ‘Napolium’ wordt keizer Napoleon III bedoeld, die door de Duitsers gevangen genomen werd.

Maar het verhaal is nog niet af. De beginregels van het liedje lijken te zijn geleend van een veel ouder soldatenlied, ‘Nur immer langsam voran’, gepubliceerd in een Studentenliederbuch uit 1844.

Was geht denn da im Busch herum,
das ist gewiβ der Napoleum!

Dit lied dateert al uit 1813 en met ‘Napoleum’ wordt Napoleon Bonaparte bedoeld.

Hulde aan Rogier en Michaël Steehouder die dit op het spoor gekomen zijn. Na al die jaren weten we dan eindelijk het antwoord op die prangende vraag, wat er nou ruiste er door het struikgewas….

Bron: Onze Taal 2/3 2011

Advertenties